روش نگهداری گل ارکیده

0

گل ارکیده به دلیل ظریف بودنش روش خاصی برای نگهداریش وجود دارد. نام دیگر خانواده ارکیده «ثعلب» است. شاید باور نکنید که ثعلب بستنی های سنتی که خیلی هم محبوبند، از نوعی ارکیده گرفته می شوند.

روش نگهداری گل ارکیده

ارکیده ها امروزه در تمام دنیا بخصوص اروپا، آمریکا و آسیای دور از پر فروش ترین و جذاب ترین گیاهان برای خانه‌ها، آپارتمانها، رستورانها، هتلها و مراکز عمومی دیگر هستند. این محبوبیت به دو دلیل حاصل شده است.

اول اینکه این گیاهان بسیار کم توقع بوده و با نگهداری اندکی به محیط خو می گیرند. و از طرف دیگر وقتی گل دهی بکنند گلهاشان تا ماهها زیبا و درخشنده باقی می ماند (حدود سه تا شش ماه بسته به محیط و شرایط).

روش نگهداری گل ارکیده

گل ارکیده بنفش

شکل عجیب و جدید شکوفه‌های این گیاه توجه همه را جلب می کند و باعث می شود اسامی متختلفی به آن داده شود. ارکیده ها از خانواده Orchidaceae یا ثعلب ها هستند و گونه های وحشی آن در ایران (شمال ایران و احتمالا جاهای گرمتر دیگر) وجود دارند. نوعی ثعلب در کوههای باغرو (ادامه سلسله کوههای البرز به سمت آستارا و اردبیل) وجود دارد که نوعی اسانس بستنی از آن استخراج می شود و برخی گونه‌ها نیز مصارف دارویی دارند.

گونه های تجاری مورد نظر امروز از دو گروه عمده فالانوپسیس phalaenopsis (این نوع ارکیده به ارکیده‌ی پروانه‌ای یا ارکیده شاپرکی نیز معروف است. Moth orchid) و سیمبیدیوم cymbidium هستند.

فصل گلدهی و زمان گلدهی ارکیدها متفاوت است معمولا از دسامبر (دی ماه) شروع می شود و چند ماه گل دارند. پس از گلدهی مدتی استراحت و بازسازی نیاز هست تا دوباره به گل بنشیند. معمولا فالانوپسیسها حداقل یکبار و گاهی تا سه بار در سال می توانند گل بدهند.

اندازه گلهای فالانوپسیس از قطر ۵ سانتی‌متر تا ۱۲ سانتی‌متر متغیر است. رنگ گلها بسیار متنوع است و رنگ سفید، ارغوانی (بنفش) و ارغوانی رگه دار، صورتی و زرد و ترکیبی از سفید و صورتی و … نیز وجود دارند.

ارکیده های فالانوپسیس گیاهانی سایه دوست حساب می شوند. (محل گلدان نباید خیلی تاریک و نه خیلی در معرض تشعشع آفتاب باشد. به طور تقریبی ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ fc [شمع] نور مورد نیاز این گیاه است). که میتوان چنین مقایسه کرد که یک روز ابری بهاری حدود ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ شمع نور دارد و در مقابل یک روز تابستانی آفتابی حدود ۱۰۰۰۰ شمع نور خواهد داشت).

ارکیده فالانوپسیس – PHALAENOPSIS ORCHID

نام علمی: PHALAENOPSIS ORCHID

خانواده: ORCHIDACEAE – ثعلبیان

بومی منطقه: سراسر جنوب شرقی آسیا از کوه های هیمالیا به جزایر Polillo، Palawan و Norte Zamboanga دل در جزیره میندانائو در فیلیپین و شمال استرالیا.

خاک و تغذیه: خاک سبک و جاذب رطوبت

دمای ایده آل محیط: ۲۰ درجه سانتیگراد

آبیاری و رطوبت: کمی خشک

نور محیط: کم

روش نگهداری گل ارکیده:

خاک: گلدانی مخلوط از خاک برگ، پیت و خاک معمولی می توان برای ارکیده مناسب باشد.

دما: برنامه دمایی بکار گرفته شده تحت تاثیر جنس گیاه مورد نظر خواهد بود. در کل ارکیده ها گیاهانی گرمسیر بوده و بومی شرایط گرم و مرطوب محسوب می شوند و به همین دلیل می توان آنها را در دمای آپارتمانها نگهداری کرد. دمای مطلوب این گیاه بین ۱۲ تا ۲۸ درجه سانتیگراد است و توجه کنید نباید گیاه را در نزدیکی لوازم گرمایشی قرار داد. دمای خنک پاییزه موجب تحریک گل آغازی و بیشتر شدن طول ساقه گل دهنده می شود. ولی ادامه دمای سرد موجب سقط غنچه‌ها می شود. دماهای بالای ۳۰ درجه سانتیگراد رشد گیاه را کند می کند.

در مورد ارکیده‌ های سیمبیردیوم، برای گل دادن به دمای ۱۰ درجه سانتیگراد در شب و ۲۱ تا ۲۴ درجهسانتیگراد در روز نیاز دارند. در طول تابستان گیاهان در دمای ۳۲ درجه سانتیگراد قادر به زیست هستند با این حال نباید آنها را به مدت طولانی درمعرض این دما قرار داد.

آبیاری: یکی از رایج ترین اشتباهاتی که در مورد ارکیده می شود آبیاری بیش از حد آن است. با این حال ارکیده ها دوست ندارد تا مرز خشکیدگی و پژمردگی (Wilting) بی آب بمانند. گلدانها قبل از خشک شدن باید آبیاری شوند و صبر شود تا دوباره تقریبا نزدیک به خشک شدن برسد تا مجددا آبیاری انجام شود.

فاصله آبیاری بسته به مواد تشکیل دهنده خاک گلدان دارد (که اغلب از مواد سبک و جاذب آب استفاده می شود.) در هوای معتدل و یا سرد کافیست که هر ۱۰-۱۲ روز یکبار به ارکیده آب بدهید و در هوای گرم هر زمان که خاک گلدان نزدیک به خشک شدن بود، در حدود هفته ای یکبار گلدان را آبیاری کنید. آب مناسب برای ارکیده آبی با املاح کم است. اگر در محلی زندگی می کنید که آب آهک و یا املاح زیادی دارد سعی کنید از آب باران یا آب جوشیده استفاده کنید.

آبیاری و کیفیت آب مورد استفاده برای ارکیده‌ها از مهمترین عوامل محیطی مربوط به پرورش این گلها می‌باشد.

توجه کنید هنگام آبیاری روی غنچه‌ها و شکوفه‌ها را آب نپاشید زیرا عمر گلها کم می شود.

همچنین نیاز رطوبتی این گیاهان باید به نحو دیگری تامین شود. معمولا در خاک این گیاه از دانه‌های سنگهای سبک معدنی مانند لیکا و پرلیتهای درشت یا پوکه‌های معدنی درشت استفاده می شود تا ریشه گیاه با چسبیدن به این مواد معدنی رطوبت هوا را از آنها بگیرد.

نور: احتیاج به نور بسته به جنس ارکیده تحت کشت متفاوت است. در کل ارکیده ها مخصوصا ارکیده فالانوپسیس گیاهانی سایه دوست حساب می شوند. محل گلدان نباید خیلی تاریک و نه خیلی در معرض تشعشع آفتاب باشد مکان گلدان باید روشن و نورگیر باشد، اما بیش از حد آفتابی نباشد. در انتخاب مکان مناسب برای ارکیده دقت کنید تا بتواند واقعا رشد کند. اگر نور خورشید به مدت طولانی به آن بتابد و یا اگر محل بیش از حد تاریک باشد، ارکیده گلهایش را از دست می دهد و به مرور زمان خشک می شود.

کود دهی: به منظور حداکثر رشد به ارکیده‌ها هر دو هفته یا یک ماه یک بار باید کود داد. البته به شرطی که برای آنها نور، دما و آب مناسب فراهم شده باشد. نسبت کود به کاربرده شده بسته به محیط کشت متفاوت خواهد بود. کودهای کند آزاد شونده برای ارکیده بطور موفقیت آمیزی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

برخی از پرورش دهندگان ترکیبی از کودهای مایع و آزاد کننده کند را ترجیح می‌دهند که محصول یکنواخت ‌تری از مواد مغذی را در مدت زمان طولانی تر فراهم می‌آورد. استفاده از کودهای آزاد کننده کند بی‌خطر بوده و اگر بطور تصادفی مقدار زیادی از آن بکار برده شود تخریب کمتری را به دنبال خواهد داشت. در طول ماههای زمستان کودیاری را کم می کنند.

ازدیاد ارکیده ها

کودهایی که به مرور تجزیه و آزاد شوند یا کودی با ترکیب ۱۴-۱۴-۱۴ درصد متشکل از NPK (همراه با سایر عناصر کم‌مصرف مورد نیاز) به صورت ماهانه با دوز یک در هزار یا نیم در هزار برای رشد گیاه مفید خواهد بود.

در گلخانه‌های حرفه‌ای در زمان گلدهی از میزان فسفر را افزایش می دهند مثلا از کود ۲۰-۳۰-۱۰ استفاده می کنند. همچنین در طول ماههای زمستان کودیاری را کم می کنند.

از طرف دیگر پیشنهاد می شود در زمانی که گیاه شکوفه دارد کودیاری انجام نشود.

ازدیاد ارکیده ها:

ارکیده‌ ها را به طریق لقاح و هم به طریق غیرتناسلی می‌توان تکثیر کرد. از آنجایی که بیشتر ارکیده‌ها از طریق بذرمعمولا گلهای مناسب و مرغوبی جهت تولید وسیع بوجود نمی‌آورند بیشترین سعی و تلاش افراد بر تکثیر غیر جنسی این گیاه صورت می‌گیرد که فرزندان آنها کاملا به پایه مادر شبیه است. ازدیاد به طریق غیر جنسی مخصوص ارکیده است که مشابه آن در گلهای دیگر نمی‌ باشد.

ازدیاد به روش قلمه:

اکثر ارکیده‌های (مونوپوریال) مثل Arachnis و Vanada را می‌توان با قلمه انتهایی تکثیر نمود. معمولا قلمه‌های ارکیده از حد معمولی ۱۰ – ۷٫۵سانتیمتر بزرگتر در نظر گرفته می‌شود. قلمه انتهایی Vanada معمولا به طول ۳۰ تا ۳۷ سانتیمتر بوده و باید دارای ۱۲ برگ و چند ریشه هوایی باشد. قلمه ها را در گلدان و بدون استفاده از بستر کشت مخصوص می‌توان رویاند. قلمه هایArachnis هم به طول ۴۵ تا ۶۰ سانتیمتر می‌باشند. اینها باید ریشه هوایی داشته باشند و مستقیما در مزرعه یا گلدان کاشته شود.

ازدیاد به روش تقسیم بوته:

Cattleya و دیگر ارکیده‌های چند پایه و خمیده را با تقسیم بوته از پایه مادر ازدیاد می‌کند. این ازدیاد بر روی گیاهانی انجام می‌گیرد که ۶ پیاز کاذب یا بیشتر داشته باشند محل برش ریزوم از بین سومین و چهارمین پیاز کاذب بوده و هر دو قسمت را به صورت گیاهانی مجزا در گلدان می‌کارند. از آنجایی که اکثر Cattleyaها تنها سالی یک برگ بوجود می‌آورند، تقسیم ریزوم اکثر گیاهان هرسه سال یکبار انجام می پذیرد.

تعویض گلدان:

گیاه را در اسفندماه به گلدانی حاوی مخلوطی از خاک برگ، پیت و خاک معمولی منتقل نموده در ابتداء به میزان کم آب بدهند.

در همان حال به دفعات زیاد با آب فاقد مواد قلیایی بر روی برگها آب پاشیده و یا گلدان را در محل مرطوبی برابر نور و به دور از تابش مستقیم آفتاب قراردهند.

مدت زمان نگهداری ساقه گل دهنده در ارکیده فالانوپسیس بسیار زیاد و باور نکردنی است. یعنی زمانی حدود ۳ تا ۶ ماه یک ساقه گلدهنده به شکوفایی ادامه می دهد. حتی شاخه بریده این گل هم یک ماه در آب دوام می‌آورد.

بعد از تمام شدن غنچه‌ها ساقه گلدهنده را بررسی کنید. روی ساقه زبانکهای سبز یا قهوه‌ای وجود دارد که از ساقه‌های گلدهنده جانبی حفاظت می کند. در صورت وجود چنین زبانکهایی ساقه گلدهنده را قطع نکنید. و اجازه بدهید که ساقه‌های جانبی نیز رشد کنند. و شکوفا بشوند.

اگر ساقه جانبی وجود نداشت قطع کردن ساقه گل دهنده اصلی موجب تسریع در گلدهی مجدد خواهد شد.

معمولا بعد از پایان گلدهی باید خاک گلدان را عوض کرد. با استفاده از ترکیبی از مواد سبک و جاذب رطوبت (مانند پرلیت درشت. لیکا. ورمیکولیت. پوکه معدنی درشت خرد نشده) همراه با بقایای پوسیده چوب یا پیت ماس یا کوکوپیت به علاوه مقدار ذغال چوب و مقدار کمی شن و البته خزه‌.

در نظر داشته باشید که در کشت هایدروپونیک از اسفنج‌ به تنهایی و یا پرلیت درشت به تنهایی و یا بسترهای جدید دیگر نیز استفاده می شود.

همچنین در نظر داشته باشید که ریشه‌های بیرون گلدان علامت خوبی برای سلامتی گیاه هستند و این ریشه‌ها برای جذب رطوبت هوا از گلدان خارج می شوند.

اغلب پرورش دهندگان از گلدانهای پلاستیک شفاف (که داخل گلدان دیده می شود) استفاده می کنند. و به نظر می رسد نور بر عکس دیگر گیاهان برای ریشه ارکید فالانوپسیس مفید است.

درمورد ارکیده فالانوپسیس: معمولا بعد از پایان گلدهی باید خاک گلدان را عوض کرد. با استفاده از ترکیبی از مواد سبک و جاذب رطوبت (مانند پرلیت درشت. لیکا. ورمیکولیت. پوکه معدنی درشت خرد نشده) همراه با بقایای پوسیده چوب یا پیت ماس یاکوکوپیت بعلاوه مقدار ذغال چوب و مقدار کمی شن و البته خزه‌.

در نظر داشته باشید که در کشت هایدروپونیک از اسفنج‌ به تنهایی و یا پرلیت درشت به تنهایی و یا بسترهای جدید دیگر نیز استفاده میشود.

همچنین در نظر داشته باشید که ریشه‌های بیرون گلدان علامت خوبی برای سلامتی گیاه هستند و این ریشه ها برای جذب رطوبت هوا از گلدان خارج می شوند.

اغلب پرورش دهندگان از گلدانهای پلاستیک شفاف (که داخل گلدان دیده می شود) استفاده می کنند. و به نظر می رسد نور بر عکس دیگر گیاهان برای ریشه ارکیدفالانوپسیس مفید است.

راهنمای نگهداری و پرورش گل ارکیده

گل های ارکیده بسیار زیبا و ظریف هستند. ارکیده ها با توجه به رنگ ها، اندازه و تنوع فراوانی که دارند، در بین مردم از محبوبیت خاصی برخوردار هستند. بد نیست بدانید که تا به امروز بیش از ۲۲۰۰۰ گونه ارکیده در سراسر جهان شناسایی شده اند. نکته بسیار جالب درباره ارکیده ها این است که شما می توانید آن ها را در محیط خانه نیز پرورش دهید. البته نباید از یاد برد که برخی از انواع گوناگون ارکیده ها با توجه به ساختاری که دارند، نیاز به مراقبت های گوناگون نیز دارند. در این مطلب ما شما را با یکسری نکات کلی درباره مراقبت از ارکیده ها آشنا می کنیم که تقریبا برای تمام گونه ها کاربرد دارد؛ از این رو شما با پیروی از این قوانین می توانید در محیط خانه ارکیده های سالم و شادابی را پرورش دهید.

چند راز نگهداری ارکیده های زیبا در خانه

بهترین مکان برای نگهداری ارکیده در نزدیکی پنجره های شرقی و جنوبی ساختمان است که نسبت به سایر پنجره ها دارای نورگیری بهتر و قوی تری دارد. به طور معمول هر وقت احساس کردید که خاک گلدان ارکیده خشک شده، باید آن را آبیاری کنید. بهتر است؛ ماهی یک بار مقداری کود به گلدان ارکیده اضافه کنید. البته برای استفاده از کود به هیچ عنوان زیاده روی نکنید؛ چرا که کود زیاد باعث خشک شدن ارکیده ها می شود. دقت داشته باشید وقتی ارکیده ها را درون اتاق قرار می دهید، حتما در آنجا جریان هوا وجود داشته باشد. بنا به هر دلیلی اگر در اتاقی که ارکیده ها در آن قرار دارند، جریان هوا وجود نداشته باشد، یک فن و یا یک پنکه کوچک را بالای سر گلدانی که ارکیده در آن قرار دارد، در نظر بگیرید تا گل شما همواره با هوای تازه در تماس باشد.

از گلدان ها با حفره های زهکشی استفاده کنید

برای پرورش دادن ارکیده ها لازم است از گلدانی استفاده کنید که دارای سوراخ های زهکشی باشد؛ چرا که این گونه گلدان ها از پوسیده شدن ریشه درون گلدان جلوگیری می کند. معمولا گلدان هایی که دارای سوراخ های زهکشی نیستند، عمدتا باعث پوسیده شدن ریشه گل ها می شوند. برای اینکه زیر گلدان شما خیس نشود و محیط پیرامون خود را خیس نکند، بهتر است از سینی های ته گلدانی در چنین مواردی استفاده کنید.

استفاده از خاک مخصوص برای پرورش ارکیده ها

ارکیده ها در خاک معمولی رشد خوبی نخواهند داشت. از این رو سعی کنید؛ خاک ارکیده ها را دو نوع دانه ریز و دانه درشت انتخاب کنید و در ضمن این خاک را با مقداری از پوست خشک شده درخت و یا و برگ و حتی شاخه های خیلی ریز مخلوط کنید تا همواره خاکی سبک را در اختیار ارکیده خود قرار داده باشید.

داشتن مقداری خزه درون خاک ارکیده باعث می شود تا این گیاه همواره به رطوبت کافی دسترسی داشته باشد. ارکیده از آن دست از گل هایی است که همواره به نور خورشید و رطوبت کافی برای رشد نیاز دارد. همانطور که گفته شد ارکیده ها دارای تنوع زیادی هستند؛ از این رو قبل از خرید درباره نگهداری صحیح آن حتما اطلاعات کافی از فروشنده دریافت کنید.

البته برخی از گونه های خاص ارکیده نیاز به نوع خاصی از مواد معدنی نیز دارند. از این رو شما قبل از کاشتن این گل در گلدان باید به فکر این گونه مواد معدنی برای رشد هر چه بهتر گل خود باشید.

در صورت امکان بهترین مکان برای رشد ارکیده ها پنجر های جنوبی و شرقی ساختمان شما هستند. البته این گل لزوما نباید زیر نور مستقیم خورشید قرار بگیرد. از یاد نبرید قرار دادن گلدان ارکیده روی پنجره های شمالی باعث دیر رشد کردن آن ها می شود؛ چرا که پنجره شمالی قادر نیست، نور کافی را در اختیار این گیاه قرار دهد.

از این رو از قرار دادن گلدان ارکیده روی پنجره های شمالی خودداری کنید. دمای مناسب برای پرورش ارکیده ها بین ۶۰-۷۵ درجه فارنهایت (۱۶-۲۴ درجه سانتیگراد) است. در این رنج دما، ارکیده ها توانایی بهترین رشد را دارند. ارکیده ها در دمایی پایین از بین می روند، اگر چه گونه های متفاوت ارکیده های به دما های متغییری برای رشد نیاز دارند.

در هر صورت اجازه ندهید که محیطی که گل ارکیده در آن قرار دارد به کمتر از ۶۰ درجه فارنهایت (۱۶ درجه سانتیگراد) برسد، چرا که پایین تر از این دما باعث نابودی گل های ارکیده خواهد شد.

گردش هوای ملایم برای ارکیده ها فراهم کنید

برای اینکه ریشه های ارکیده به هوای کافی دست یابند، باید همواره پنجره اتاق را کمی باز بگذارید تا با گردش هوایی که ایجاد می شود، ارکیده شما به هوای تازه بیشتری دسترسی داشته باشد. هر چقدر هوای بیشتر به ریشه گل های ارکیده برسد، این گیاه سالم تر و شاداب تر خواهد بود و همچنین رشد بهتری خواهد داشت.

اگر بنا به هر دلیلی نتوانید پنجره اتاقی که ارکیده در آن قرار دارد را باز کنید، بهتر است؛ از یک پنکه کوچک برای جریان دادن هوا در محیطی که ارکیده در آن قرار دارد استفاده کنید تا همواره هوای تازه در اختیار گل شما قرار بگیرد.

از بین بردن برگ های مرده و حشرات مضر

در پاره ای از مواقع برخی از برگ های ارکیده ممکن است، زرد و پژمرده شوند. از این رو سعی کنید با یک قیچی باغبانی تیز و یا یک چاقوی تیز برگ های مرده را از گل جدا کرده و معدوم سازید. چرا که این برگ های زرد و پژمرده می توانند بستر مناسبی را برای رشد انواع قارچ ها و باکتری ها ایجاد کنند.

از این رو سعی کنید با جدا سازی آن ها گل های خود را از آسیب های احتمالی دور دارید. دقت داشته باشید که زیر و روی برگ های تان را به خوبی نگاه کنید. اگر حشره و یا کرمی را روی آن مشاهده کردید، آن ها را از روی برگ جدا کنید؛ چرا که برخی از کرم ها و حشرات باعث نابودی گیاه شما می شوند.

اگر احساس می کنید با جمع آوری حشرات روی گیاه باز هم این گونه حشرات روی آن مشاهده می شوند، سعی کنید با اسپری کردن مواد ضد حشرات و آفات گیاه خود را از شر چنین موجوداتی خلاص کنید. توجه داشته باشید؛ وقتی برگ های پژمرده و مرده را از گیاه جدا می کنید به هیچ عنوان آن ها را روی گلدان نریزید.

برخی بر این باورند که این برگ های می توانند به عنوان کود برای گیاه مفید باشند، اما نباید از یاد برد که این برگ های مرده می توانند موثر ترین عامل برای آلوده شدن سایر قسمت های گل شما باشند.

کاربردهای گل ارکیده

کاربردهای گل ارکیده

برخی گونه های ارکیده مصارف دارویی دارند. مثلا بومی های استرالیا از میوه نوعی ارکیده به عنوان داروی ضدبارداری استفاده می کنند. وانیل طبیعی که البته در ایران فرهنگ استفاده از آن هنوز جا نیفتاده هم جزیی از یک گل ارکیده است. در چین پیاز یک گونه ارکیده به عنوان یک دمکرده آرامبخش استفاده می شود.

در کره گونه ای دیگر حاوی عامل ضدسرطان است. در سراسر آسیا این گل نقش کلیدی در زندگی مردم دارد. در جزایر آنتیل برای درمان مسمومیت استفاده می شود. در ژاپن از شیره نوعی از آن چسبی تهیه می شود که در صنایع دستی کاربرد دارد. در گواتمالا نیز درجشن های مذهبی جای دارد و در کاستاریکا گلی ملی است.

منبع : irannaz.com – fardanews.com

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

سیزده + 6 =